न्यायवेदवदनमतपदलक्षणविमृष्टिः
Nyāyavedavadanamatapadalakṣaṇavimṛṣṭiḥ

Author(s): Soumen Chakraborty
Assistant Professor
Nayagram Pandit Raghunath Murmu Govt. College
Nayagram, West Bengal, India
Email: soumensans17@gmail.com
Page no: 80-84

Abstract: शब्दावलम्बी जगद्व्यवहारः। वस्तु वीक्ष्यानुभूय वा शब्दव्याहृतिः विपश्चिदविपश्चदोः। श्रोतापि संगृह्य शब्दं प्रवर्तते निवर्तते वा। प्रवर्तननिवर्तनात्मकव्यवहारो वाक्यमध्यगः। वाक्यं वारेण पदानाम्। अतो वाक्यावयवस्य पदस्य विमृष्टिविषयता न हीयते। परन्तु तल्लक्षणनिरूपणे विवदन्ते नैयायिकाः वैयाकरणाश्च। सा विमतिरेव संशयजनिका। तां संशीतिं शातयितुमेव ‘न निर्णीतेऽर्थे न्यायः प्रवर्तते, किं तर्हि? संशयितेऽर्थे’1 इत्यभियुक्तोक्तिमनुस्मरत् यत्नसमवेतो मदात्मा। 

Keywords: पदम्, शक्तिः, लक्षणा, सुबन्तम्, तिङन्तम्।